دوران نقاهت پس از رینوپلاستی مرحله ای حساس و نیازمند مراقبت دقیق است که در آن بدن به آرامی فرایند بازسازی و جوش خوردن بافت ها را طی می کند . در این بازه زمانی ، تجربه علائمی مانند تورم ، احساس گرفتگی و مقداری التهاب در مجاری تنفسی بخشی از روند کاملا طبیعی ترمیم به شمار می رود . با این حال ، آگاهی زیباجویان از تفاوت میان روند طبیعی بهبودی و عوارض نادری نظیر عفونت بعد از عمل بینی اهمیت بالایی دارد . بروز عفونت پس از جراحی بینی طبق بررسی های بالینی بسیار کم و در کمتر از ۲ درصد افراد دیده می شود . شناخت نشانه های هشداردهنده به شما کمک می کند تا با حفظ آرامش و اطمینان خاطر ، دوره بهبودی را به بهترین شکل پشت سر بگذارید و در صورت بروز هر مورد غیرعادی ، به موقع با جراح خود مشورت کنید .
عفونت بینی بعد از عمل و دلایل بروز آن
عفونت بالینی زمانی شکل می گیرد که باکتری ها یا قارچ ها در بستر زخم های جراحی یا بافت های زیرین شروع به تکثیر کنند . ایجاد این شرایط معمولا به مجموعه ای از متغیرها وابسته است ؛ طول مدت جراحی ، استفاده از تکنیک باز یا بسته ، استفاده از گرافت های غضروفی و وضعیت سیستم ایمنی فرد در این زمینه نقش دارند . همچنین وجود عفونت های فعال و کنترل نشده در ناحیه سینوس ها در زمان جراحی می تواند ریسک رشد میکروب را بیشتر کند .
در دوران نقاهت نیز برخی رفتارهای فردی می توانند بر کیفیت سد دفاعی زخم اثر بگذارند . برای نمونه ، مصرف دخانیات و قلیان به دلیل انقباض عروق خونی ، اکسیژن رسانی به بافت در حال التیام را مختل می کند . علاوه بر این ، تماس مداوم دست با ناحیه جراحی یا دستکاری لخته ها با ابزارهای غیربهداشتی ورود آلودگی به بافت های باز را هموار می سازد .
شایع ترین علائم و نشانه های عفونت بعد از جراحی بینی
برای ارزیابی صحیح وضعیت ، نباید به یک علامت منفرد تکیه کرد . نشانه های بروز عفونت معمولا به صورت ترکیبی و همراه با افت وضعیت عمومی ظاهر می شوند :
- درد فزاینده و غیرعادی : دردی که پس از روزهای ابتدایی به جای کاهش یافتن ، شدیدتر و ضربان دار شود و به مسکن های تجویزی پاسخ مناسبی ندهد .
- گرمی و قرمزی پیشرونده : داغ شدن موضعی بافت بینی همراه با سرخی پوست که به مرور سطح وسیع تری از صورت یا بینی را درگیر کند .
- ترشحات چرکی و کدر : خروج مایعات غلیظ با رنگ های مات ، زرد تیره یا سبز که با ترشحات شفاف یا خون آبه های رقیق اولیه متفاوت است .
- تب و علائم عمومی : بالا رفتن دمای بدن به همراه لرز ، بی حالی شدید و احساس کوفتگی در عضلات .
- تورم نامتقارن و ناگهانی : متورم شدن موضعی یک بخش از بینی که پس از فروکش کردن ورم روزهای اول ، دوباره برجسته و دردناک شود .
عفونت بخیه های داخلی بینی چه علائمی دارد ؟
محل برش ها در داخل حفرات بینی و ناحیه کلوملا در هفته های اول بسیار حساس هستند . در صورتی که این بخش ها دچار درگیری باکتریایی شوند ، بیمار با قرمزی شدید لبه های زخم ، سفتی موضعی و تراوش مداوم ترشحات چرکی از میان گره های بخیه روبه رو خواهد شد . این وضعیت نباید با احساس کشیدگی معمول بخیه ها اشتباه گرفته شود .
در صورت ادامه دار شدن این التهاب ، باکتری ها می توانند به بافت های عمقی تر و غضروف های زیرین برسند . اگرچه آسیب به اسکلت بینی یا غضروف های پیوندی از عوارض بسیار نادر است ، اما بررسی دقیق خطوط بخیه توسط پزشک مانع از پیشرفت التهاب به پایه های بینی می شود .
آیا بوی بد بینی بعد از عمل همیشه نشانه عفونت است ؟
استشمام بوی ناخوشایند در هفته های اول پس از رینوپلاستی پدیده ای نسبتا شایع است و لزوما به معنای عفونت نیست . وجود لخته های خون خشک شده درون مجاری ، ترشحات مخاطی به دام افتاده ، تجزیه تدریجی نخ های بخیه جذبی و حضور اسپلینت های سیلیکونی محیطی مناسب برای فعالیت سطحی باکتری های طبیعی ایجاد می کنند که بوی نامطبوعی شبیه به کهنگی تولید می نماید . این بو با شستشوی منظم سالین تا حد زیادی تخفیف می یابد .
اگر بوی نامطبوع بسیار تند و زننده باشد و هم زمان با ترشح غلیظ ، درد مداوم و تورم همراه گردد ، احتمال بروز عفونت فعال مطرح می شود که نیازمند بررسی توسط جراح است .
عفونت بینی معمولا چند روز بعد از جراحی ظاهر می شود ؟
زمان شروع علائم الگوی قطعی و یکسانی برای تمام افراد ندارد . در برخی بیماران ، عفونت های حاد در همان روزها یا هفته نخست بروز پیدا می کنند ، در حالی که شواهد بالینی نشان می دهند مواردی از عفونت های دیررس حتی می توانند چند هفته بعد و به دنبال مسائلی مانند واکنش به جسم خارجی نمایان شوند . بنابراین توجه به تغییرات ظاهری بینی در کل دوران نقاهت حائز اهمیت است .
روش های درمان و داروهای موثر برای کنترل عفونت بینی
تعیین رویکرد درمانی کاملا وابسته به شدت التهاب ، محل درگیری و تشخیص تخصصی پزشک است . هیچ درمان خودسرانه ای نباید در این مرحله صورت گیرد ، چرا که مصرف اشتباه داروها می تواند علائم را بپوشاند یا مقاومت دارویی ایجاد کند .
جراح بر اساس معاینه فیزیکی و در صورت لزوم با انجام کشت میکروبی ، داروی مناسب را انتخاب می کند . در موارد خفیف و محدود ، ممکن است از درمان های خوراکی متناسب استفاده شود . در صورتی که درگیری شدیدتر باشد یا آبسه ای در تیغه بینی شکل گرفته باشد ، اقداماتی مانند تخلیه ترشحات ، شستشوی کلینیکی و نظارت دقیق تر کادر درمان مورد نیاز خواهد بود . استفاده از پمادهای موضعی نیز فقط در صورت صلاحدید پزشک و با روش اصولی مجاز است تا محیط زخم بیش از حد دستکاری نشود .
عوارض ناشی از بی توجهی به درمان عفونت بعد از رینوپلاستی
نادیده گرفتن علائم پیشرونده می تواند پیامدهای ناخوشایندی برای نتیجه ظاهری و عملکردی عمل داشته باشد :
غضروف های پیوندی به دلیل خون رسانی خاص خود ، در برابر التهابات طولانی مدت آسیب پذیر هستند و در صورت عفونت درمان نشده ممکن است تضعیف شوند که این مسئله تقارن و فرم دلخواه نوک بینی را با چالش مواجه می کند . علاوه بر این ، التهاب مزمن باعث تحریک بافت مخاطی شده و خطر ایجاد چسبندگی های داخلی ( سینشی ) یا اسکارهای فیبروتیک را بالا می برد ؛ وضعیتی که می تواند به انسداد مجاری تنفسی و تنگی نفس بعد از جراحی ختم شود .
اقداماتی برای پیشگیری از بروز عفونت بعد از عمل بینی
پیشگیری از عوارض جراحی نیازمند مراقبت های چندجانبه ای است که روند ترمیم را در بستری ایمن نگه می دارد :
- اصول مراقبت های بهداشتی و فردی : شستشوی دقیق دست ها با آب و صابون پیش از هر بار تمیزکاری اطراف بینی ضروری ترین گام است . مجاری باید صرفا با سرم سالین استریل و طبق زمان بندی اعلام شده شستشوی بینی داده شود . از فین کردن پرفشار ، کندن زخم های خشک شده با ناخن و وارد کردن هر نوع گوش پاک کن یا وسایل غیربهداشتی به بخش های عمقی بینی اکیدا خودداری کنید .
- پروتکل های دارویی و نظر پزشک : مصرف روتین و طولانی مدت آنتی بیوتیک بعد از جراحی برای تمام بیماران از نظر علمی ضروری نیست و پروتکل دارویی هر فرد با دیگری متفاوت است . بنابراین صرفا باید از داروهایی استفاده شود که جراح معالج به طور اختصاصی تجویز کرده است .
- مدیریت محیط و شیوه زندگی : قطع مصرف سیگار ، قلیان و پرهیز از مجاورت با دود دست دوم در روزهای اول به تسریع جریان خون کمک می کند . همچنین توصیه می شود تا زمان تثبیت نسبی زخم ها ، از حضور در فضاهای بسیار آلوده ، پر از گرد و غبار یا محیط های با ازدحام بالا خودداری کنید تا مخاط در حال ترمیم با کمترین تحریک روبه رو شود .
